Gai Xương Là Gì? Các Loại Thường Gặp và Điều Trị

Gai xương là một bệnh lý về xương khớp được đặc trưng bởi sự xuất hiện của các mấu xương nhỏ mọc thêm ra từ cột sống hay đầu xương. Tùy theo vị trí hình thành gai mà bệnh được chia thành các loại như gai cột sống, gai khớp gối hay gai gót chân… Các trường hợp gai xương chưa gây đau thì không cần phải điều trị.

Gai xương là gì?

Gai xương là các mấu xương nhỏ, cứng phát triển nhô ra từ các đầu xương. Vị trí hình thành gai chủ yếu là những khu vực từng bị chấn thương. Khi xương bị tổn thương, cơ thể sẽ tăng cường canxi để bù đắp, sửa chữa. Các tinh thể canxi tích tụ quá nhiều tại một điểm sẽ hình thành nên gai xương.

Gai Xương Là Gì
Gai xương là sự phát triển thêm ra của mấu xương nhỏ ở cột sống hay các đầu xương

Các mấu xương thường phát triển trong thời gian dài và hầu hết không gây ra triệu chứng trong giai đoạn đầu. Cho đến khi gai xương mọc dài hơn, chúng có thể gây đau, tê cứng hoặc giới hạn phạm vi chuyển động tại khu vực bị ảnh hưởng. Mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng còn phụ thuộc vào vị trí có gai xương.

Gai xương chủ yếu hình thành ở các khớp nối của xương. Thường gặp nhất là các vị trí như cột sống, khớp bàn tay, hông, đầu gối hay gót chân. Các vận động viên thể thao, người lao động nặng nhọc, người trên 60 tuổi hoặc có chế độ dinh dưỡng không đầy đủ chiếm tỷ lệ mắc bệnh gai xương nhiều hơn cả.

Trong nhiều trường hợp, bệnh gai xương không cần phải điều trị. Phương pháp khắc phục được lựa chọn còn tùy thuộc vào vị trí xương có gai cũng như các triệu chứng mà người bệnh đang gặp phải.

Nguyên nhân gây gai xương

Chấn thương hoặc viêm xương khớp là những nguyên nhân phổ biến gây gai xương. Khi gặp phải tình trạng trên, cơ thể sẽ tăng cường canxi đến vùng ảnh hưởng nhằm cố gắng chữa lành tổn thương nên mới dẫn đến sự xuất hiện của các mấu xương dư thừa và nhô hẳn ra ngoài.

Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh gai xương. Bao gồm:

  • Bị viêm khớp, thoái hóa khớp, viêm dây chằng, thoái hóa cột sống hay bệnh thoát vị đĩa đệm
  • Có tiền sử bị gai xương trong gia đình
  • Lớn tuổi: Càng lớn tuổi, nguy cơ bị gai xương càng cao do ảnh hưởng của quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể.
  • Có khuyết tật bẩm sinh ở xương khớp
  • Bị hẹp ống sống hoặc cột sống
  • Chế độ dinh dưỡng không đầy đủ, thiếu hụt các dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển của xương khớp ( chẳng hạn như canxi hay vitamin D).
  • Thừa cân, béo phì làm gia tăng áp lực lên các khớp xương, khiến chúng dễ bị tổn thương và hình thành gai
  • Hoạt động lặp đi lặp lại ở khớp liên tục, lao động nặng nhọc hoặc hoạt động sai tư thế dẫn đến chấn thương, tạo điều kiện cho mấu xương phát triển.

Triệu chứng khi bị gai xương

Ở giai đoạn đầu, mấu gai mới hình thành và không gây ra bất kỳ triệu chứng nào nên chỉ được phát hiện một cách tình cờ khi thực hiện các xét nghiệm hình ảnh để chẩn đoán căn bệnh khác.

Một số bệnh nhân bị gai xương có thể nhận thấy các dấu hiệu sau:

  • Đau ở vị trí có mấu xương do gai xương ma sát với phần mềm xung quanh. Người bệnh có thể bị đau nhói, đau âm ỉ hay đau dữ dội. Cảm giác đau tăng mạnh khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi.
  • Có cảm giác tê, yếu ở khu vực bị ảnh hưởng.
  • Gai xương có thể chèn ép vào dây thần kinh gây đau nhiều, tê, ngứa ran, yếu liệt các chi hoặc đi lại vận động khó khăn.

Các triệu chứng của gai xương tiến triển chậm theo thời gian và thường có khuynh hướng nghiêm trọng hơn khi người bệnh thực hiện các hoạt động mạnh tác động đến vùng bị ảnh hưởng.

Các loại gai xương thường gặp

Tùy thuộc vào vị trí bị ảnh hưởng mà bệnh gai xương có những tên gọi khác nhau. Chúng có những dấu hiệu và đặc điểm nhận biết riêng. Các loại gai xương thường gặp nhất là:

Gai khớp gối:

  • Đau nhức đầu gối mỗi khi đứng lên, khi đi lại, leo cầu thang hoặc co duỗi chân.
  • Cứng khớp đầu gối, khó cử động
  • Một số trường hợp bị sưng tấy khớp gối
  • Tê bì chân
  • Đôi khi chân có thể bị mất cảm giác
các loại gai xương
Gai khớp gối là một trong những loại gai xương thường gặp

Gai cột sống cổ:

  • Đau nhức âm ỉ hoặc thường xuyên bị nhức mỏi cổ
  • Cơm đau có thể lan sang một hoặc cả hai vai, vùng cánh tay hoặc đau lan lên đầu
  • Có cảm giác tê hoặc ngứa ran ở cánh tay
  • Khi mấu xương gây hẹp ống sống, người bệnh sẽ bị tê yếu, ngứa ran ở vùng vai, cánh tay hoặc thậm chí là bàn tay rất rõ ràng.

– Gai cột sống thắt lưng:

  • Đau vùng lưng dưới, nhất là khi đứng lên, vặn lưng hay cúi gập người
  • Cơn đau kèm cảm giác tê yếu, ngứa ran có thể lan tỏa xuống mông, mặt sau đùi, bắp chân hay bàn chân nếu gai cột sống thắt lưng chèn ép vào dây thần kinh tọa. Hiện tượng này chỉ xảy ra ở một bên cơ thể, không ảnh hưởng đến cả hai chân.
  • Mất tự chủ trong hoạt động tiểu tiện, đại tiện do mấu xương làm thu hẹp không gian bên trong ống sống.

– Gai xương cổ tay:

  • Đau ở cổ tay. Cơn đau ở cổ tay có thể trở nên dữ dội khi vận động
  • Có cảm giác nhức mỏi hoặc ê ẩm bên trong
  • Vận động ở cổ tay thiếu linh hoạt, người bệnh có thể cảm thấy đau hoặc gặp khó khăn khi cầm nắm hoặc xách đồ nặng.
  • Cơn đau từ cổ tay có thể lan sang các bộ phận khác như bàn tay hay cánh tay.
  • Tê ngứa, yếu tay hoặc thậm chí là không thể cử động cổ tay hoặc cầm nắm đồ vật khi bị gai xương cổ tay nặng.

Gai gót chân:

  • Đau thốn ở gót chân có mấu xương, nhất là vào buổi sáng khi bước xuống giường. Đi lại, xoa bóp nhẹ nhàng cơn đau sẽ thuyên giảm.
  • Triệu chứng đau gót chân có thể tái phát và tăng nặng khi người bệnh đi lại nhiều, đứng liên tục hàng giờ, mang giày có kích cỡ không phù hợp hoặc xách đồ nặng.
  • Cảm giác đau chói xuất hiện khi dùng tay đè ấn quanh gót chân hoặc khi đứng trên gót chân.

Bệnh gai xương có nguy hiểm không?

Trong nhiều trường hợp, gai xương không gây đau hay xuất hiện các triệu chứng bất thường bên ngoài nên người bệnh không phải điều trị và có thể duy trì cuộc sống bình thường. Tuy nhiên, một số bệnh nhân lại bị đau nhiều và bị sưng viêm khớp do mấu xương cọ xát vào khu vực xung quanh. Tình trạng này kéo dài không chỉ gây hoang mang, lo lắng mà còn khiến cho người bệnh gặp nhiều khó khăn khi đi lại, hoạt động, đồng thời hiệu suất lao động cũng giảm đáng kể.

Đôi khi, gai xương còn chèn ép lên các dây thần kinh và gây cảm giác tê bì, ngứa ra, yếu liệt các cơ. Mấu gai đè ép vào tủy sống thậm chí còn khiến người bệnh bị liệt, tàn phế.

Để giảm thiểu nguy cơ gặp phải các biến chứng nguy hiểm của gai xương, bạn nên tới bệnh viện khám và tích cực điều trị ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh.

Cách chẩn đoán gai xương

Khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc gai xương, người bệnh sẽ được bác sĩ thăm khám, trao đổi về tiền sử mắc bệnh, các chấn thương về xương khớp hay chế độ ăn uống, nghề nghiệp nhằm chẩn đoán sơ bộ về bệnh gai xương cũng như nguyên nhân gây bệnh.

chẩn đoán gai xương
Bác sĩ khám chẩn đoán bệnh gai xương

Để đưa ra kết luận chính xác về bệnh gai xương, bác sĩ có thể yêu cầu thực hiện thêm một số xét nghiệm như:

  • Khám lâm sàng: Bệnh nhân được yêu cầu thực hiện một số cử động tại vùng bị ảnh hưởng nhằm đánh giá phạm vi chuyển động và kiểm tra chức năng thần kinh. Ngoài ra, bác sĩ có thể dùng tay ấm vào vùng tổn thương nhằm tìm kiếm vị trí đau. Ở một số nơi, gai xương lớn có thể lồi ra ngoài như cục u và sờ thấy được.
  • Chụp X-quang hay CT scan: Hình ảnh trên phim chụp X-quang có thể cho thấy được hình ảnh gai xương và những sự thay đổi trong cấu trúc giải phẫu của xương. Bên cạnh đó, kỹ thuật này còn giúp phát hiện ra những nguyên nhân gây gai xương như thoái hóa khớp, viêm khớp…
  • Chụp MRI: Phương pháp chụp cộng hưởng từ cho hình ảnh chi tiết về các mô mềm như rễ thần kinh, đĩa đệm cột sống, sụn hay hệ thống gân, cơ và dây chằng.
  • Điện cơ đồ: Một số bệnh nhân được chỉ định đo điện cơ (EMG). Phương pháp này giúp đánh giá mức độ tổn thương thần kinh do ảnh hưởng của gai xương.

Các phương pháp điều trị gai xương

Gai xương nếu không gây đau thì không cần phải can thiệp bằng y tế. Các phương pháp điều trị thường chỉ được tiến hành khi người bệnh có triệu chứng rõ ràng.

Những sự lựa chọn trong điều trị gai xương bao gồm:

1. Cách chữa gai xương bằng nội khoa

Các phương pháp nội khoa được thực hiện nhằm mục đích bảo tồn cấu trúc của xương khớp, giảm hiện tượng viêm đau cho người bệnh, đồng thời giải phóng áp lực chèn ép lên dây thần kinh nếu có.

Dùng thuốc kê đơn:

Những loại thuốc trị gai xương thường được chỉ định là:
  • Thuốc giảm đau, chống viêm không steroid (NSAID): Ibuprofen, Naproxen hay Acetaminophen… Chúng có tác dụng giảm đau nhanh, giúp cải thiện tình trạng sưng viêm ở khu vực bị ảnh hưởng.
  • Thuốc giãn cơ: Giúp giảm hiện tượng co thắt ở các cơ, qua đó cải thiện tính linh hoạt của khớp khi cử động và giúp người bệnh bớt đau. Thường được chỉ định là thuốc Cyclobenzaprine hay Tizanidine…
  • Thuốc kháng sinh: Dùng cho các trường hợp bị gai xương có liên quan đến nhiễm trùng ở xương khớp.
  • Thuốc tiêm: Một số bệnh nhân có thể được chỉ định tiêm thuốc vào cột sống để giảm viêm đau và phục hồi tổn thương do gai cột sống gây ra.
thuốc điều trị gai xương
Các thuốc giảm đau, kháng viêm thường được chỉ định cho bệnh nhân bị gai xương

Vật lý trị liệu:

Bệnh nhân được điều trị bằng nhiều phương pháp như tập luyện, nhiệt trị liệu, châm cứu, bấm huyệt hay chiếu đèn hồng ngoại… Chúng có tác dụng giảm đau, kích thích lưu thông máu đến khu vực tổn thương, giảm sưng viêm, giải phóng áp lực cho dây thần kinh và phục hồi chức năng vận động cho người bệnh.

Chỉnh hình cột sống: 

Phương pháp này được áp dụng cho những bệnh nhân có bất thường về cột sống dẫn đến gai xương. Khi tiến hành, bác sĩ hay chuyên gia vật lý trị liệu sẽ dùng tay hay sử dụng một số dụng cụ hỗ trợ tác động vào vùng cần chỉnh hình để phục hồi cấu trúc bình thường cho cột sống. Điều này có thể giúp làm tăng khả năng vận động cho người bệnh và giảm sự chèn ép cũng như những kích thích lên dây thần kinh.

2. Cách điều trị gai xương bằng ngoại khoa

Phẫu thuật ít khi được chỉ định để điều trị gai xương. Tuy nhiên, một số trường hợp cần thiết phải làm phẫu thuật nếu:

  • Gai xương chèn ép nghiêm trọng vào dây thần kinh, tủy sống
  • Bệnh nhân bị đau đớn nhiều
  • Mất khả năng vận động và có nguy cơ bị liệt, tàn phế nếu không được phẫu thuật.

Trong cả mổ, bác sĩ sẽ tiến hành cắt bỏ gai xương hoặc loại bỏ đi các mô dư thừa nhằm giảm áp lực cho tủy sống và rễ thần kinh. Tuy nhiên, chi phí cho một ca phẫu thuật khá lớn và bệnh nhân cũng có thể gặp nhiều rủi ro sau ca mổ. Vì vậy, hãy trao đổi kỹ với bác sĩ để nắm rõ được các lợi ích và nguy cơ trước khi quyết định làm phẫu thuật.

Chế độ ăn uống, sinh hoạt cho người bị gai xương

Để giảm thiểu cơn đau và các triệu chứng khó chịu liên quan đến gai xương, người bệnh cần lưu ý:

  • Dành nhiều thời gian nghỉ ngơi trong những ngày bị đau nặng
  • Tránh thực hiện các hoạt động thể chất tác động quá mạnh lên vùng có gai xương
  • Giảm cân có thể giúp giải phóng áp lực cho xương khớp, cột sống và dây thần kinh, đồng thời xoa dịu cơn đau nhờ vào việc giảm áp lực ma sát giữa gai xương với phần mềm xung quanh. Vì vậy, các bệnh nhân đang thừa cân, béo phì nên có kế hoạch giảm cân càng sớm càng tốt. Tuy nhiên, cần có phương pháp giảm cân khoa học, tránh nhịn ăn khiến cơ thể bị thiếu dưỡng chất và làm xương khớp suy yếu.
  • Ngừng hút thuốc lá và kiêng uống các chất kích thích như bia, rượu, cà phê
  • Hạn chế ăn đồ béo, đường. Bổ sung thêm rau xanh và các thực phẩm giàu canxi trong chế độ ăn để xương khớp cứng cáp và nhanh chóng chữa lành tổn thương.
  • Vận động, chơi thể thao đúng tư thế để hạn chế tổn thương cho các khớp xương
  • Tập thể dục hàng ngày để cải thiện thể chất,giúp xương khớp vận động linh hoạt hơn, đồng thời hạn chế được sự phát triển của gai xương.

Có thể bạn chưa biết

Rate this post

Xem thêm

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Top 5 Thuốc Trị Gai Cột Sống Của Mỹ Tốt Nhất

Top 5 Thuốc Trị Gai Cột Sống Của Mỹ Tốt Nhất Hiện Nay

Thuốc trị gai cột sống của Mỹ được người tiêu dùng Việt đánh giá rất cao bởi mang lại nhiều...

Gai Xương Là Gì? Các Loại Thường Gặp và Điều Trị

Gai xương là một bệnh lý về xương khớp được đặc trưng bởi sự xuất hiện của các mấu xương...

thuốc trị gai cột sống

10 Loại Thuốc Trị Gai Cột Sống Tốt và Phổ Biến Nhất 2021

Việc sử dụng các loại thuốc trị gai cột sống thường giúp giảm đau nhức, tê cứng, xơ bì, ngăn...

Gai Đôi Cột Sống S1: Nguyên Nhân, Phương Pháp Điều Trị

Gai đôi cột sống S1 là bệnh lý bẩm sinh chưa được xác định rõ nguyên nhân và chưa có...

Gai Cột Sống L4 L5 Chữa Được Không? Điều Cần Biết

Gai cột sống L4 L5 là hiện tượng bào mòn xương khớp xảy ra tại các đốt sống này và...