Sụn Khớp Có Tái Tạo Được Không? Cách Bảo Vệ Hiệu Quả

Sụn khớp là cơ quan nằm bên trong khớp, chúng nắm giữ nhiều chức năng quan trọng giúp khớp có thể hoạt động một cách linh hoạt. Khi bị thoái hóa khớp hoặc chấn thương khớp, lớp sụn khớp cũng sẽ bị tổn thương và dẫn đến thoái hóa. Vậy sụn khớp bị thoái hóa có tái tạo được không? Theo dõi bài viết bên dưới đây sẽ giúp bạn tìm ra câu trả lời.

Sụn khớp nằm ở giữa khớp giúp hấp thụ lực, giảm ma sát và tăng chuyển động khớp
Sụn khớp nằm ở giữa khớp giúp hấp thụ lực, giảm ma sát và tăng chuyển động khớp

Các yếu tố gây thoái hóa sụn khớp

Sụn là mô liên kết có cấu trúc khá độc đáo. Khác với các cơ quan khác, sụn khớp không có dây thần kinh và mạch máu đi qua. Tế bào nguyên sụn hoạt động tương tự như gel để cung cấp dưỡng chất cho tế bào. Được biết, sụn khá mềm dẻo, có độ đàn hồi cao và rất linh hoạt. Dựa vào chức năng mà y học đã phân chia sụn thành nhiều loại khác nhau.

Sụn khớp hay còn gọi là sụn hyalin. Chức năng chính của loại sụn này là phân phối trọng lực, khả năng ma sát thấp và chịu sự mài mòn bên trong khớp. Chúng thường được được phân bố giữa các khớp xương để làm miếng đệm hấp thụ lực, phân tán lực từ trọng lượng cơ thể lên khớp, giảm ma sát giữa các đầu xương khi chuyển động.

Sụn khớp cũng là cơ quan rất dễ bị hao mòn do tác động từ rất nhiều yếu tố khác nhau. Khi quá trình thoái hóa sụn diễn ra mạnh mẽ sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của khớp. Lúc này, bạn phải đối mặt với một số triệu chứng như đau nhức, cứng khớp, khô khớp,… Một số nguyên nhân gây hao mòn sụn khớp thường gặp là:

  • Tuổi tác: Thoái hóa sụn khớp xảy ra ở người già thường là do ảnh hưởng từ quá trình thoái hóa. Tuổi tác càng cao sẽ khiến các cơ quan bên trong cơ thể dần suy yếu và mất dần chức năng vốn có, đây là quy luật tự nhiên nên không thể phòng tránh được.
  • Chấn thương: Đây là nguyên nhân gây thoái hóa sụn khớp thường gặp ở người trẻ. Chấn thương khi tập luyện hoặc lao động sẽ khiến kết cấu sụn khớp bị thay đổi và giảm khả năng vận động. Nếu không điều trị đúng cách, sụn khớp sẽ bị tổn thương và đẩy nhanh tốc độ thoái hóa.
Chấn thương khớp sẽ khiến sụn khớp bị tổn thương và đẩy nhanh tốc độ thoái hóa
Chấn thương khớp sẽ khiến sụn khớp bị tổn thương và đẩy nhanh tốc độ thoái hóa
  • Ăn uống và sinh hoạt thiếu khoa học: Một số thói quen xấu làm gia tăng nguy cơ bị hao mòn sụn khớp là tập luyện quá sức, lười vận động, duy trì một tư thế trong thời gian dài, ăn uống thiếu dưỡng chất,…
  • Bệnh lý: Tốc độ thoái hóa sụn khớp cũng sẽ tăng lên khi bạn mắc phải một số bệnh lý về xương khớp, bệnh về rối loạn chuyển hóa, bệnh về nội tiết tố,…  Khi mắc các bệnh lý này, bạn cần điều trị chuyên khoa đúng cách giúp kiểm soát tốt bệnh lý, tránh gây ảnh hưởng đến lớp sụn bên trong khớp.

Sụn khớp có tái tạo được không?

Vậy sụn sớm có tái tạo được không? Giải đáp thắc mắc này chuyên gia cho biết, sụn khớp có độ mềm dẻo cao và nắm giữ rất nhiều chức năng trên cơ thể. Khi sụn khớp bị tổn thương, chúng vẫn có thể tái tạo lại được nhưng khả năng tái sinh rất kém. Quá trình này chỉ diễn ra trên một phần sụn nên mang lại hiệu quả rất chậm và cần phải có sự can thiệp ngoại khoa. Ngoài ra, quá trình tái tạo sụn khớp nhanh hay chậm cũng còn phụ thuộc vào một số yếu tố như độ tuổi, mức độ tổn thương tại khớp, bệnh lý đi kèm,…

Nghệ sĩ Văn Báu chia sẻ quá trình điều trị thành công bệnh thoát vị đĩa đệm tại nhà thuốc Đỗ Minh Đường, thuốc an toàn, hiệu quả và dễ sử dụng
  • Quá trình tái tạo sụn khớp sẽ được thúc đẩy nếu bạn có biện pháp chăm sóc tốt và đúng cách.
  • Người trẻ thì quá trình phục hồi sẽ diễn ra nhanh và tốt hơn. Khi bước qua độ tuổi trưởng thành, việc sửa chữa và phục hồi sụn bị tổn thương theo cơ chế tự nhiên gần như là không thể.

Thông thường, việc điều trị thoái hóa sụn khớp sẽ nhằm vào mục đích làm chậm quá trình thoái hóa, ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng và hạn chế ảnh hưởng đến khả năng vận động. Để quá trình tái tạo sụn diễn ra nhanh chóng và tốt nhất, người bệnh cần can thiệp ngoại khoa kết hợp bổ sung đầy đủ dinh dưỡng cho cơ thể. Các thành phần dưỡng chất cần thiết cho sự tái tạo sụn khớp là collagen, glucosamine và nước. Để có thể đưa ra đánh giá chính xác về khả năng tái tạo sụn khớp ở mỗi người, nhà nghiên cứu khoa học sẽ lấy mẫu sụn ở một số khớp trên cơ thể để làm kiểm tra và đánh giá.

Sụn khớp bị bào mòn sẽ đẩy nhanh tốc độ thoái hóa khớp
Sụn khớp bị bào mòn sẽ đẩy nhanh tốc độ thoái hóa khớp

Biện pháp tái tạo sụn khớp hiện nay

Khi sụn khớp bị thoái hóa hoặc hư hỏng, bạn cần có các biện pháp cải thiện sao cho phù hợp để tránh gây ảnh hưởng đến hoạt động của khớp. Dưới đây là các biện pháp làm tăng tốc độ tái sinh sụn khớp mà chúng tôi tổng hợp được bạn có thể tham khảo:

Ăn uống khoa học 

Đây được xem là cách làm chậm tốc độ thoái hóa và đẩy nhanh tốc độ tái tạo sụn khớp an toàn và hiệu quả nhất. Các thành phần dưỡng chất mà chúng ta nạp vào cơ thể mỗi ngày sẽ đóng vai trò rất quan trọng trong việc nuôi dưỡng sụn và chống lão hóa. Các nhóm dưỡng chất và nhóm thực phẩm được chuyên gia dinh dưỡng khuyên dùng là:

  • Acid béo omega-3: Đây là một loại acid béo lành mạnh có tác dụng chính là kháng viêm và kích thích sản sinh dịch nhờn bôi trơn khớp. Loại chất béo này có rất nhiều trong cá hồi, hạnh nhân, dầu gan cá, trứng cá muối,…
  • Canxi: Đây là thành phần khoáng chất rất cần thiết đối với sức khỏe xương khớp, giúp xây dựng hệ xương chắc khỏe và ổn định hoạt động của khớp. Canxi có rất nhiều trong các loại động vật có vỏ, đậu hũ, các loại hạt, sữa và chế phẩm từ sữa,…
  • Vitamin D: Cơ thể người cần được cung cấp đủ vitamin D để quá trình vận chuyển và hấp thụ canxi diễn ra một cách tốt nhất, ngăn ngừa khởi phát của các bệnh lý về hệ xương khớp. Vitamin D tìm thấy rất nhiều trong sữa và chế phẩm từ sữa, nấm, trứng, cá,… Đặc biệt, cơ thể còn có thể tự tổng hợp vitamin D thông qua việc tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời.
  • Vitamin C: Tác dụng của vitamin C là chống viêm, giảm đau và phòng ngừa nhiễm trùng. Bạn có thể bổ sung vitamin C cho cơ thể thông qua các loại thực phẩm như trái cây có múi, bông cải xanh, ớt chuông, dâu tây,…
Thực đơn ăn uống hàng ngày cần cung cấp các nhóm dưỡng chất cần thiết cho cơ thể
Thực đơn ăn uống hàng ngày cần cung cấp các nhóm dưỡng chất cần thiết cho cơ thể
  • Chất chống oxy hóa: Bổ sung chất chống oxy hóa cho cơ thể sẽ có tác dụng làm chậm tốc độ lão hóa, bảo vệ cơ thể khỏi sự tấn công của gốc tự do gây hại. Từ đó, sụn khớp cũng sẽ được bảo vệ và đẩy nhanh tốc độ tái tạo. Các chất oxy hóa mà bạn có thể bổ sung cho cơ thể thông qua việc ăn uống là vitamin, curcumin, lycopene, lutein,..

Ghép sụn khớp

Được chỉ định thực hiện với những trường hợp bị tổn thương sụn khớp ở mức độ không quá nghiêm trọng và có các mô khỏe mạnh tồn tại xung quanh. Mục đích của việc ghép sụn khớp là tái tạo lại sụn khớp và ngăn ngừa quá trình thoái hóa sụn khớp tiếp tục diễn ra. Từ đó, khớp bị tổn thương sẽ dần phục hồi chức năng vận động cũng như tính linh hoạt vốn có.

Hiện tại, y học có hai kỹ thuật ghép sụn là ghép tạo hình và ghép tế bào sụn. Dựa vào tình trạng bệnh ở từng trường hợp cụ thể, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp ghép sụn cho phù hợp.

  • Ghép tạo hình: Được tiến hành bằng cách ghép một mảnh sụn khỏe mạnh vào vị trí sụn bị tổn thương. Phần sụn này có thể lấy từ các vị trí khác trên cơ thể hoặc từ người hiến tặng.
  • Ghép tế bào sụn: Bác sĩ sẽ lấy tế bào sụn khỏe mạnh bên trong cơ thể để nuôi cấy trong phòng thí nghiệm. Khi đủ điều kiện cấy ghép, tế bào sụn này sẽ được bơm vào chỗ sụn bị hư hỏng rồi dùng màng xương mỏng để che lại.

Dùng thuốc tái sinh sụn khớp

Phương pháp này rất thích hợp áp dụng với những trường hợp bị hư hỏng sụn khớp do thoái hóa, chấn thương và bệnh lý. Thuốc tái sinh sụn khớp sẽ bổ sung cho cơ thể các thành phần dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển của xương và sụn, giúp nuôi dưỡng và tái tạo sụn khớp một cách hiệu quả. Từ đó, các triệu chứng như đau nhức, viêm khớp,… sẽ được cải thiện đáng kể.

Dùng thuốc tái tạo sụn khớp theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa
Dùng thuốc tái tạo sụn khớp theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa

Người bệnh cần sử dụng thuốc tái tạo sụn khớp theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo an toàn cũng như hiệu quả mang lại. Một số loại thuốc tái tạo sụn khớp nhận được đánh giá tốt từ người tiêu dùng là Glucosamine Optimax, Kirkland Glucosamine HCL, Glucosamine Chondroitin MSM,…

Các cách bảo vệ sụn khớp

Sụn khớp nằm giữa các khớp xương và nắm giữ rất nhiều chức năng quan trọng. Vì thế, bạn cần chủ động có các biện pháp bảo vệ sụn khớp, tránh để chúng bị tổn thương và gây ảnh hưởng đến hoạt động của khớp. Để ngăn ngừa tình trạng hư hỏng và hao mòn sụn theo thời gian thì bạn cần lưu ý những điều sau đây:

Tập luyện thường xuyên

Tập thể dục thường xuyên là cách tốt nhất để duy trì chức năng và cấu trúc của sụn khớp. Tuy nhiên, bạn chỉ nên thực hiện các bài tập nhẹ nhàng như đạp xe, yoga, chạy bộ, bơi lội,… Khi tập luyện, hệ thống khớp xương trên cơ thể sẽ được thư giãn, giúp chúng cử động một cách linh hoạt và trơn tru hơn.

Chuyên gia cũng cho biết, tập thể dục còn có tác dụng làm tăng tuần hoàn máu diễn ra bên trong cơ thể, cung cấp dưỡng chất đến khớp xương và sụn để nuôi dưỡng chúng. Từ đó, quá trình thoái hóa xương khớp và sụn khớp sẽ diễn ra chậm lại.

Nghỉ ngơi

Sau khi tập luyện thể dục thể thao, bạn nên để cho khớp được nghỉ ngơi và thư giãn. Tuyệt đối không vận động quá sức hoặc thực hiện lặp lại một động tác nhiều lần. Các thói quen này sẽ khiến khớp bị căng thẳng quá mức, làm gia tăng nguy cơ tổn thương xương sụn và dẫn đến tình trạng hư hỏng cấu trúc khớp.

Với những người có tính chất công việc ít vận động, nên tiến hành kéo giãn xương khớp sau mỗi giờ làm việc. Mục đích của việc kéo giãn khớp là tăng sản sinh dịch nhờn tại khớp và tăng chuyển hóa dưỡng chất đi nuôi dưỡng sụn. Từ đó, chức năng và cấu trúc của sụn khớp sẽ được duy trì, làm giảm nguy cơ thoái hóa.

Nên vận động nhẹ nhàng sau mỗi giờ làm việc giúp thư giãn hệ thống xương khớp
Nên vận động nhẹ nhàng sau mỗi giờ làm việc giúp thư giãn hệ thống xương khớp

Chú ý đến cân nặng

Thừa cân béo phì sẽ làm gia tăng áp lực lên sụn khớp và khiến quá trình thoái hóa sụn diễn ra nhanh chóng hơn. Sụn khớp gối và sụn mắt cá chân là những vị trí dễ bị tổn thương nhất khi bạn bị thừa cân. 

Vì thế, bạn cũng cần đặc biệt chú ý đến cân nặng của bản thân. Việc duy trì cân nặng ở mức hợp lý là cách tốt nhất để bảo vệ sụn khớp. Nếu đang trong tình trạng thừa cân béo phì, nên lên kế hoạch giảm cân sao cho hợp lý. Tốt nhất, bạn chỉ nên giảm từ 2 – 4 kg/tháng. Việc giảm cân quá nhanh hoặc giảm cân bằng cách ăn uống thiếu khoa học cũng sẽ tác động tiêu cực đến sức khỏe hệ xương khớp.

Ăn uống lành mạnh

Hình thành cho bản thân thói quen ăn uống khoa học và giàu dưỡng chất cũng là một trong những cách giúp bạn bảo vệ sức khỏe sụn khớp. Bạn nên bổ sung các thành phần dưỡng chất như omega-3, canxi, magie, vitamin,… cho cơ thể thông qua các loại thực phẩm lành mạnh. Các chất này khi đi vào cơ thể sẽ có tác dụng kích thích sản sinh dịch nhờn và tổng hợp collagen, giúp làm chậm tốc độ lão hóa và củng cố sức khỏe hệ xương khớp. Từ đó, sụn khớp sẽ được bảo vệ và hạn chế các chấn thương không mong muốn.

Bên cạnh đó, bạn cũng nên hạn chế tiêu thụ các loại thực phẩm gây ảnh hưởng không tốt đến hệ xương khớp và làm tăng tốc độ thoái hóa sụn như đồ ăn nhiều muối, đồ ngọt nhiều đường, thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhiều chất béo xấu, rượu bia và chất kích thích,…

Bài viết trên đây là giải đáp thắc mắc “Sụn khớp có tái tạo được không và các cách bảo vệ sụn khớp” bạn có thể tham khảo. Khả năng tái tạo sụn khớp còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố nhưng thường diễn ra rất chậm và chỉ diễn ra một phần. Vì thế, bạn cần có các biện pháp chăm sóc và điều trị tích cực để bảo vệ và duy trì chức năng sụn, giúp đẩy lùi tốc độ thoái hóa.

5/5 - (2 bình chọn)

Xem thêm

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

đai bảo vệ khớp gối

Top 7 Đai Bảo Vệ Khớp Gối Tốt Nhất Và Được Tin Dùng

Việc sử dụng các loại đai bảo vệ khớp gối thường được chỉ định để giảm áp lực trên đầu...

Các Bước Sơ Cứu Trật Khớp Đúng Chuẩn Không Nên Bỏ Qua

Sơ cứu tại hiện tượng đúng cách khi bị trật khớp có tác dụng giảm nhẹ triệu chứng đau nhức...

Thay Khớp Gối: Những Ai Cần? Chi Phí Và Biến Chứng

Thay khớp gối là phương pháp điều trị được áp dụng cuối cùng khi khớp gối bị hư tổn nặng,...

11 Bài Tập Yoga Chữa Đau Khớp Gối Hiệu Quả, Dễ Thực Hiện

Các bài tập yoga chữa đau khớp gối có thể giúp hỗ trợ giảm đau và cải thiện phạm vi...

Vì Sao Bị Lỏng Khớp Gối? Dấu Hiệu Và Cách Trị Hiệu Quả

Lỏng khớp gối là hiện tượng khớp gối trở nên lỏng lẻo, gây khó khăn khi thực hiện các vận...

5 Cách Chữa Tràn Dịch Khớp Gối Bằng Ngải Cứu Và Lưu Ý

Chữa tràn dịch khớp gối bằng ngải cứu có thể thực hiện bằng nhiều cách khác nhau như đắp ngoài,...