Liệu Pháp Oxy: Ứng Dụng Và Những Lưu Ý Mà Người Bệnh Cần Biết

Liệu pháp Oxy là phương pháp đang được ứng dụng rộng rãi trong việc điều trị bệnh suy hô hấp hiện nay. Bài viết dưới đây sẽ giúp quý bạn đọc tìm hiểu về liệu pháp này, chỉ định và cách sử dụng, cũng như lưu ý khi dùng cho các đối tượng bệnh nhân khác nhau.

Liệu pháp Oxy là gì?

Liệu pháp Oxy là phương pháp giúp cung cấp khí thở cho người bệnh y học. Liệu pháp này chủ yếu sử dụng đối với người mắc các bệnh lý về đường hô hấp, đặc người là hội chứng suy hô hấp. Khi đó, bệnh nhân sẽ được thở với nồng độ Oxygen trong không khí lớn hơn 21%.

Không khí ở điều kiện bình thường sẽ có thành phần bao gồm 20.95% Oxy,  0.03% Cacbonic và 79.02% Nitơ. Đây là tỷ lệ đảm bảo khả năng hít thở và tồn tại của các loại sinh vật sống, bao gồm con người. 

Liệu pháp Oxy sẽ được chỉ định cho bệnh nhân bị suy hô hấp
Liệu pháp Oxy sẽ được chỉ định cho bệnh nhân bị suy hô hấp

Tuy nhiên, đối với các bệnh nhân đang gặp phải tình trạng suy hô hấp, việc thiếu Oxy sẽ cản trở việc phát triển và sản sinh của các tế bào cũng như hoạt động cơ bản của các cơ quan trong cơ thể. Khi đó, liệu pháp thở Oxy sẽ được chỉ định để đảm bảo người bệnh có thể duy trì các hoạt động sống bình thường.

Liệu pháp Oxy được chỉ định dùng cho ai, khi nào?

Tình trạng thiếu Oxy là một vấn đề nguy hiểm có thể gây ra bởi nhiều nguyên nhân và bệnh lý khác nhau. Đối với một số tình huống bệnh nhân bị thiếu Oxy cụ thể mà liệu pháp Oxy sẽ được chỉ định sử dụng.

Một số nguyên nhân dẫn tới tình trạng thiếu Oxy ở bệnh nhân

Tình trạng thiếu Oxy có thể gặp phải ở các bệnh nhân có dị tật bẩm sinh ở hệ hô hấp hoặc gặp phải các loại bệnh lý, chấn thương. Cụ thể, hầu hết các trường hợp thiếu Oxy sẽ rơi vào một trong các bệnh lý sau:

  • Tắc nghẽn đường hô hấp do nuốt phải dị vật; bệnh nhân có khối u ở đường hô hấp; cổ họng bị sưng phù, bệnh nhân mắc một số bệnh lý như viêm phế quản, viêm phổi, hen suyễn, bạch hầu,… khiến dịch tiết đường hô hấp tăng cao cũng khiến đường hô hấp bị tắc nghẽn.
  • Bị hạn chế thể tích phổi do chấn thương hoặc bệnh lý bẩm sinh. Một số chấn thương có thể khiến thể tích lồng ngực bị giảm nghiêm trọng như bệnh lý đau lưng giữa – vẹo cột sống hoặc gãy xương sườn. Bên cạnh đó những ca bệnh bị tràn dịch, tràn khí ở màng phổi cũng khiến bệnh nhân không thể hô hấp bình thường.
  • Các bệnh như viêm phổi, viêm phế quản, khí phế thũng, phù phổi khiến việc khuếch tán khí bên trong phổi bị hạn chế.
  • Một số bệnh lý về tim hoặc rối loạn thiếu máu, thiếu máu trong suy thận mạn có thể làm giảm lượng Oxy máu trong hệ tuần toàn.
  • Khi bệnh nhân gặp một trong những tình trạng trên, liệu pháp Oxy trở thành giải pháp hiệu quả được các bác sĩ chỉ định sử dụng.

Những đối tượng được chỉ định liệu pháp thở Oxy

Việc sử dụng liệu pháp Oxy cần được quyết định một cách nhanh chóng đối với các bệnh nhân có triệu chứng suy hô hấp để đảm bảo sự sống cho bệnh nhân. Cụ thể bác sĩ sẽ chỉ định liệu pháp này cho các trường hợp sau:

  • Người bệnh có các dấu hiệu thiếu Oxy trong máu với các biểu hiện bao gồm khó thở, bồn chồn, thở dốc, thở nhanh, tim loạn nhịp hoặc nhịp đập nhanh, huyết áp tăng. Khi thiếu Oxy bệnh nhân còn có thể bị mất định hướng, rối loạn thần kinh. 
  • Các trường hợp thiếu Oxy máu nặng, bệnh nhân sẽ có các biểu hiện như thở chậm dần, tím tái, rối loạn ý thức, tụt huyết áp, thậm chí ngừng thở.
  • Những người bệnh bị nhồi máu cơ tim hoặc suy tim.
  • Bệnh nhân bị chấn thương hoặc đang phẫu thuật và có các dấu hiệu nghi ngờ bị thiếu Oxy. 

Ứng dụng và cách sử dụng liệu pháp Oxy

Dưới đây Vietmec Group sẽ chia sẻ những nguyên tắc cần tuân thủ cũng như phương thức ứng dụng liệu pháp Oxy đang được sử dụng trong các bệnh viện mà người bệnh nên quan tâm.

Cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc trong liệu pháp Oxy
Cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc trong liệu pháp Oxy

Nguyên tắc trong việc ứng dụng liệu pháp Oxy

Khi chỉ định liều pháp này trong điều trị bệnh nhân suy hô hấp, cần nghiêm ngặt tuân thủ các nguyên tắc dưới đây để đảm bảo sự an toàn cho người bệnh:

  • Liều lượng sử dụng: Liệu pháp Oxy yêu cầu liều lượng thích hợp chính xác đối với từng đối tượng người bệnh. Việc sử dụng Oxy liều quá cao có thể dẫn tới ngộ độc Oxy. Chính vì vậy yêu cầu sử dụng lượng Oxy tối thiểu nhằm đạt được hiệu quả mong muốn trong điều trị.
  • Nguy cơ nhiễm khuẩn: Khi sử dụng liệu pháp Oxy trong điều trị cho bệnh nhân thì khả năng nhiễm khuẩn sẽ cao hơn hẳn. Điều này là do vi khuẩn sẽ phát triển nhanh chóng hơn trong môi trường giàu khí Oxy. Những vi khuẩn này có thể dễ dàng xâm nhập và tấn công hệ hô hấp đang bị tổn thương hoặc những vị trí nhiễm khuẩn trên da (viêm da, chàm da bội nhiễm,…). Chính vì vậy, yêu cầu thực hiện vô khuẩn dụng cụ sau mỗi lần thở, vệ sinh miệng và thay ống thông để tránh nhiễm khuẩn cho bệnh nhân. 
  • Nguy cơ khô đường hô hấp: Khí Oxy từ các bình cung cấp là khí khô (độ ẩm bằng 0). Vì vậy nó rất dễ là khô các tế bào niêm mạc đường hô hấp. Khí Oxy này sẽ cần được làm ẩm bằng dung dịch vô khuẩn. Hãy lưu ý lượng nước và bổ sung nước đầy đủ cho các bình làm ẩm.
  • Nguyên tắc phòng chống cháy nổ: Những khu vực giàu Oxy có khả năng bắt cháy rất mạnh, chính vì vậy khu vực sử dụng liệu pháp thở Oxy cần hạn chế các đồ dùng có thể phát lửa và hút thuốc. Sử dụng dây nối đất đối với các thiết bị điện trong khu vực này để tránh phát tia lửa điện.

Những phương pháp ứng dụng, sử dụng liệu pháp Oxy

Hiện nay tại các bệnh viện, liệu pháp thở Oxy cho bệnh nhân được sử dụng thông qua 1 trong 3 phương pháp là sử dụng mặt nạ, ống thông mũi và lều. Tùy thuộc vào tình trạng của từng bệnh nhân cũng như nồng độ Oxy yêu cầu mà bác sĩ sẽ chỉ định phù hợp, cụ thể:

  • Thở Oxy bằng mặt nạ: Thường ứng dụng trong cấp cứu khẩn cấp, hoặc dùng cho bệnh nhân bị tổn thương vùng mũi và hầu. Thở Oxy qua mặt nạ có cung cấp Oxy ở nồng độ rất cao, lên đến 90%. Tuy nhiên, nồng độ Oxy được chỉ định thường sẽ không quá 60% để tránh nguy cơ ngộ độc Oxy.
  • Thở Oxy qua ống thông mũi: Phương pháp này áp dụng đối với các bệnh nhân bị thiếu Oxy nhẹ, trạng thái tinh thần còn tỉnh táo. Phương pháp này giúp người bệnh có thể ăn uống hoặc nói chuyện trong quá trình thở Oxy. Tuy nhiên, phương pháp này còn một số hạn chế như khó kiểm soát được chính xác nồng độ Oxy và lượng khí bệnh nhân hít vào, có nguy cơ tràn khí vào dạ dày, khó làm ấm khí thở. Ngoài ra ống thông có thể bị tắc bởi dịch hô hấp của người bệnh.
  • Sử dụng lều: Phương pháp này được chỉ định cho trẻ em hoặc những bệnh nhân không đáp ứng với 2 phương pháp trên. Khi sử dụng lều, cần đảm bảo áp lực không khí trong lều dương để đảm bảo nồng độ Oxy cung cấp. Trong quá trình sử dụng cũng cần theo dõi và điều chỉnh các thông số nhiệt độ, độ ẩm trong lều một cách thường xuyên. Đảm bảo khí CO2 không bị tích tụ trong lều. Vệ sinh lều thở Oxy sau mỗi lần sử dụng để tránh nhiễm khuẩn.

Xem thêm:

Bệnh nhân được chỉ định dùng mặt nạ, ống thông hoặc lều thở Oxy tùy tình trạng
Bệnh nhân được chỉ định dùng mặt nạ, ống thông hoặc lều thở Oxy tùy tình trạng

Một số biến chứng và hạn chế của liệu pháp Oxy

Tuy là một phương pháp được đánh giá là cần thiết và mang lại hiệu quả, việc sử dụng liệu pháp Oxy vẫn có một số nguy cơ biến chứng cũng như hạn chế mà bệnh nhân cần biết.

Biến chứng của liệu pháp Oxy

Trong trường hợp được sử dụng không đúng với chỉ định và liều lượng phù hợp, liệu pháp thở Oxy có nguy cơ gây ra một số biến chứng như:

  • Ngộ độc Oxy: Đây là biến chứng phổ biến nhất đối với liệu pháp này. Gặp ở những bệnh nhân thở Oxy với nồng độ trên 60% trong thời gian dài.
  • Xẹp phổi: Việc thiếu khí Nitơ trong khí thở thời gian dài có thể khiến phế nang bị xẹp. Thở Oxy nồng độ cao cũng khiến khí nitơ trong phế nang bị đẩy ra ngoài khi thở ra, gây xẹp phế nang và dẫn đến xẹp phổi.
  • Bong võng mạc ở trẻ sinh non: Trẻ sinh non nếu được cho thở Oxy ở nồng độ cao sẽ có nguy cơ khá cao mắc phải các bệnh võng mạc như bong võng mạc, thậm chí mù lòa.
  • Bội nhiễm vi khuẩn: Như đã nói ở trên, các dụng cụ sử dụng trong liệu pháp thở Oxy là môi trường rất thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi. Vì vậy, nếu không được vệ sinh, tiệt trùng đúng cách, vi khuẩn sẽ dễ dàng xâm nhập vào đường hô hấp người bệnh hoặc có thể gây bội nhiễm với các bệnh lý như viêm da cơ địa bội nghiễm.

Một số hạn chế của liệu pháp Oxy

Được đánh giá là một liệu pháp hiệu quả trong việc điều trị suy hô hấp, liệu pháp Oxy vẫn còn tồn tại một số hạn chế như:

  • Hiệu quả không cao đối với bệnh nhân bị giảm Oxy do suy tuần hoàn hoặc thiếu máu.
  • Không thay thế được cho những bệnh nhân được chỉ định thông khí nhân tạo.
  • Liệu chỉ định và sử dụng liệu pháp Oxy cho bệnh nhân chỉ được phép thực hiện tại các cơ sở y tế, bệnh viện uy tín, do các bác sĩ chuyên khoa có chuyên môn cao giám sát, thao tác.
Liệu pháp Oxy không thay thế được cho thông khí nhân tạo (thở máy)
Liệu pháp Oxy không thay thế được cho thông khí nhân tạo (thở máy)

Trên đây là những thông tin người bệnh cần nắm về liệu pháp Oxy. Để đạt được hiệu quả cao khi điều trị suy hô hấp bằng liệu pháp này cũng như đảm bảo sự an toàn cho bản thân, bệnh nhân cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định và liều lượng của bác sĩ về kỹ thuật này. Ưu tiên lựa chọn thực hiện tại các bệnh viện lớn, uy tín để có thể an tâm trong việc điều trị.

Xem thêm

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Smecta: Thuốc Điều Trị Tiêu Chảy Cấp An Toàn Và Hiệu Quả

Smecta: Thuốc Điều Trị Tiêu Chảy Cấp An Toàn Và Hiệu Quả

Tiêu chảy cấp hoặc kéo dài sẽ khiến người bệnh bị suy nhược, mất nước và mất sức trầm trọng....

Oresol: Giải Pháp Bù Nước Và Điện Giải Ở Trẻ Em Và Người Lớn

Oresol: Giải Pháp Bù Nước Và Điện Giải Ở Trẻ Em Và Người Lớn

Oresol là loại thuốc chứa hỗn hợp các chất điện giải và chất cân bằng Glucose được sử dụng để...

Thuốc Propofol: Tác Dụng, Cách Dùng, Lưu Ý, Giá Bán Và Địa Chỉ Mua

Thuốc Propofol: Tác Dụng, Cách Dùng, Lưu Ý, Giá Bán Và Địa Chỉ Mua

Propofol là một loại thuốc gây mê - tê được sử dụng rộng rãi hiện nay. Bài viết dưới đây...

Các Loại Salonpas, Công Dụng Và Hướng Dẫn Sử Dụng Đúng Cách

Các Loại Salonpas, Công Dụng Và Hướng Dẫn Sử Dụng Đúng Cách

Thuốc giảm đau dùng ngoài da là sản phẩm vô cùng phổ biến hiện nay nhờ sự tiện dụng và...

Ketamine Là Thuốc Gì? Chỉ Định Và Lưu Ý Khi Sử Dụng

Ketamine Là Thuốc Gì? Chỉ Định Và Lưu Ý Khi Sử Dụng

Ketamine là một loại thuốc gây mê được sử dụng trong các cuộc phẫu thuật, giúp cho người bệnh không...

Mobic Là Thuốc Gì? Tác Dụng, Liều Dùng, Cách Sử Dụng Và Giá Bán

Mobic Là Thuốc Gì? Tác Dụng, Liều Dùng, Cách Sử Dụng Và Giá Bán

Mobic là một loại thuốc giảm đau xương khớp được chỉ định dùng cho bệnh nhân khá phổ biến hiện...

Isoflurane là gì? Liều lượng và cách dùng

Isoflurane Là Thuốc Gì? Công Dụng, Liều Lượng, Cách Dùng, Giá Bán

Isoflurane là một loại thuốc gây mê qua đường hô hấp được sử dụng rộng rãi tại các bệnh viện....

Halothan Là Thuốc Gì? Liều Lượng Và Cách Dùng Của Halothan

Halothan Là Thuốc Gì? Liều Lượng, Cách Dùng, Lưu Ý Và Giá Bán

Gây mê là công việc tối quan trọng trong mỗi cuộc phẫu thuật. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu về...